Dlatego depresja nie jest oznaką słabego charakteru ani braku motywacji. Mózg osoby z depresją dosłownie pracuje inaczej. Obszary odpowiedzialne za odczuwanie przyjemności i motywację są zablokowane, co przekłada się na codzienne zachowanie i samopoczucie. To nie chwilowy gorszy nastrój, a choroba związana z funkcjonowaniem mózgu, która – tak jak inne choroby – wymaga zrozumienia, wsparcia i odpowiedniego leczenia.
Depresja – zrozumieć chorobę, przełamać stereotypy
Depresja to choroba, nie słabość
Depresja to jedna z najbardziej podstępnych chorób współczesnego świata, która drastycznie wpływa na neurobiologię mózgu. Badania przeprowadzone w ramach kampanii „Wyprostuj spojrzenie” jasno pokazują, że młodzież w wieku 16-17 lat najsilniej ze wszystkich grup wiekowych łączy to zaburzenie ze swoimi rówieśnikami. To nie jest kwestia chwilowego „smutku”, słabszego dnia czy lenistwa. To głęboki kryzys biologiczny całego organizmu, który potrzebuje profesjonalnego wsparcia.
Każdy człowiek miewa gorsze dni, odczuwa smutek, stres czy rozczarowanie. Depresja jest jednak czymś znacznie więcej niż chwilowym obniżeniem nastroju. To choroba, która wpływa na sposób myślenia, przeżywania emocji oraz codzienne funkcjonowanie.
Osoba chorująca na depresję może mieć trudności z nauką, wykonywaniem codziennych obowiązków, utrzymywaniem relacji z bliskimi czy czerpaniem radości z rzeczy, które wcześniej sprawiały jej przyjemność. Objawy utrzymują się przez dłuższy czas i nie mijają wyłącznie dzięki odpoczynkowi, silnej woli czy pozytywnemu myśleniu.
Szacuje się, że w Europie z depresją zmaga się około 30 milionów osób, a w Polsce nawet 800 tysięcy. Oznacza to, że prawdopodobnie każdy z nas zna kogoś, kto doświadcza tej choroby – nawet jeśli o tym nie mówi.
Co dzieje się w mózgu?
Depresja ma biologiczne podłoże. W jej przebiegu dochodzi m.in. do zaburzeń neurochemicznych, czyli nieprawidłowości w komunikacji między neuronami z udziałem neuroprzekaźników, takich jak serotonina, dopamina i noradrenalina.
Neuroprzekaźniki te odpowiadają między innymi za nastrój, motywację, odczuwanie przyjemności czy radzenie sobie ze stresem. Gdy ich działanie zostaje zaburzone, może to wpływać na samopoczucie i emocje, a w połączeniu z innymi czynnikami zwiększać ryzyko wystąpienia depresji. Znaczenie mają również zmiany dotyczące funkcji poznawczych mózgu, czyli postrzegania, zapamiętywania i analizowania informacji, układu hormonalnego i reakcji organizmu na stres.
Jakie są objawy depresji?
Do najczęstszych objawów należą:
- utrzymujący się smutek i przygnębienie
- utrata zainteresowań i radości z aktywności, które wcześniej sprawiały przyjemność
- problemy ze snem
- zaburzenia apetytu
- trudności z koncentracją
- poczucie bezwartościowości
- przewlekłe zmęczenie
- wycofanie społeczne
U młodzieży depresja może objawiać się również drażliwością, agresją, pogorszeniem wyników w nauce czy izolacją od rówieśników.
Depresja wśród młodych ludzi
Okres dorastania wiąże się z wieloma zmianami biologicznymi, emocjonalnymi i społecznymi. Presja szkolna, media społecznościowe, oczekiwania otoczenia czy problemy rodzinne mogą zwiększać ryzyko wystąpienia kryzysów psychicznych.
Dlatego tak ważne jest, aby młodzi ludzie wiedzieli, kiedy i gdzie szukać pomocy.
Mit
Fakt
Depresja to lenistwo.
Depresja jest chorobą potwierdzoną naukowo i wymaga leczenia.
Wystarczy pozytywnie myśleć.
Pozytywne nastawienie może wspierać proces zdrowienia, ale nie zastąpi profesjonalnej pomocy.
O depresji nie powinno się mówić.
Rozmowa jest jednym z najważniejszych elementów wsparcia.
Jak wspierać osobę chorującą?
- słuchaj bez oceniania
- nie bagatelizuj problemów
- zachęcaj do kontaktu ze specjalistą
- okazuj cierpliwość
- bądź obecny
Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli Ty lub ktoś z Twojego otoczenia doświadcza objawów depresji, warto skontaktować się z psychologiem, psychiatrą lub nauczycielem. W sytuacjach kryzysowych należy korzystać z telefonów zaufania oraz pomocy medycznej.
Bezpłatny Telefon Zaufania dla dzieci i młodzieży pod numerem 116111. Telefon prowadzony jest przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę. Pomoc dostępna jest także w formie czatu poprzez stronę: https://116111.pl/.
Dziecięcy Telefon Zaufania prowadzi też Rzecznik Praw Dziecka: 800 12 12 12.
